TH EN

Home : สาระน่ารู้เรื่องสุขภาพ : สูติ-นรีเวช

วัยทอง คำนิยามของผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน

ในช่วงชีวิตของสตรีตั้งแต่เกิด จะมีความเปลี่ยนแปลงของร่างกายที่สำคัญหลายครั้ง วัยทองเป็นวัยหนึ่งซึ่งมีความสำคัญที่ต้องการการเอาใจใส่ดูแล เพื่อคงคุณภาพชีวิตที่ดี ให้สตรีมีความพร้อมทั้งทางร่างกายและจิตใจ สตรีวัยนี้เป็นวัยที่มีศักยภาพมากทั้งทางด้านครอบครัว การงาน และสังคม
 
การเปลี่ยนแปลงสำคัญที่เกิดขึ้น
 
ตามธรรมชาติของสตรีวัยทอง เริ่มต้นในช่วงอายุประมาณ 45-50 ปี คือ การค่อยๆ หยุดการทำงานของรังไข่ในการสร้างฮอร์โมนเพศ มีผลทำให้ประจำเดือนที่เคยมีมาทุกเดือนหมดไป ถ้าหมดไปติดต่อกัน 1 ปี ก็จะเรียกว่าหมดประจำเดือน (Menopause) ซึ่งส่งผลกระทบตามมามากมาย
 
 
 
ผลกระทบที่สำคัญแบ่งเป็น
 
การไม่สามารถมีบุตร เกิดจากการหยุดสร้างไข่ของรังไข่ ผู้ที่อยู่ในวัยทองจึงไม่มีบุตร ซึ่งถ้าต้องการมีบุตรจำเป็นต้องรับบริจาคไข่ ต้องใช้เทคโนโลยีขั้นสูง และราคาแพง
อาการที่เกิดจากการขาดฮอร์โมนเพศ แบ่งเป็น
อาการทั่วไปที่พบ ได้แก่ อาการร้อนวูบวาบ เหงื่อออกมาก ใจสั่น นอนไม่หลับ หงุดหงิดง่าย ปวดเมื่อย อ่อนล้า หลงลืม ขาดสมาธิ 
อาการอื่นๆ ได้แก่ ช่องคลอดแห้ง กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ มีปัสสาวะเล็ดราด มีอาการเจ็บแสบเวลามีเพศสัมพันธ์ ผิวพรรณเหี่ยวย่น ผมร่วง เล็บเปราะ
การรักษามีทั้งการใช้ฮอร์โมน และใช้ยาบรรเทาอาการ ซึ่งควรอยู่ในการดูแลของแพทย์ผู้ชำนาญ
โรค / ความผิดปกติที่เกิดตามมาหลังเข้าสู่วัยทอง ได้แก่ โรคกระดูกพรุน ระดับไขมันในเส้นเลือดสูง เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดกระดูกหัก และโรคหัวใจขาดเลือด ในสตรีวัยหลังหมดประจำเดือน ซึ่งสามารถรับคำปรึกษาเพื่อป้องกันการเกิดภาวะดังกล่าวจากสูติ-นรีแพทย์ได้
การปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันการเกิดอาการดังกล่าว
 
ควรเริ่มตั้งแต่ก่อนเข้าสู่วัยทอง ควรปฏิบัติตนอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง ได้แก่
 
รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ครบ 5 หมู่ มีแคลเซียมสูง ไขมันต่ำ
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
พักผ่อนเพียงพอ ทำจิตใจให้เบิกบาน มีสมาธิ
ตรวจเช็คสุขภาพเป็นประจำ ปรึกษาแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติ
ปัจจุบันมีการดูแลรักษาอาการเนื่องจากวัยทองได้ด้วยฮอร์โมนทดแทน ซึ่งถ้ามีข้อบ่งชี้และไม่มีข้อห้ามในการใช้ฮอร์โมน ก็สามารถรับการรักษาได้ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิดจากสูติ-นรีแพทย์ เพื่อป้องกันภาวะข้างเคียงที่อาจเกิดจากการใช้ฮอร์โมน แต่ถ้ามีข้อห้ามในการใช้ฮอร์โมน ก็สามารถรับคำแนะนำในการปฏิบัติตัว รวมทั้งยารักษาที่ไม่ใช้ฮอร์โมนได้ด้วย เพียงเท่านี้สตรีวัยทองก็สามารถมีสุขภาพกาย และใจที่แข็งแรงแจ่มใส่ไปได้อีกนานค่ะ
 
โดย พ.ญ.รัชนิกร เสิศวรวณิช (สูติ-นรีแพทย์)